Wat betekent dat voor jouw gezondheid?
Je eet bewust. Je kiest voor groenten en fruit. Maar wist je dat bijna driekwart van alle conventioneel geteelde producten in de supermarkt pesticiden bevat, ook ná het wassen?
Voor mensen met chronische klachten zoals vermoeidheid, darmklachten of hormonale disbalans is dit geen detail. Pesticiden belasten de lever, verstoren je darmflora en kunnen je hormoonhuishouding ontregelen. Precies de systemen die bij veel van mijn cliënten al onder druk staan.
Dit blog helpt je concreet: wat moet je vermijden, wat kun je gewoon kopen, en waarom maakt dit voor jóuw lichaam meer uit dan je denkt.
De Dirty Dozen 2026: koop deze biologisch
De 2026-editie van de EWG Shopper's Guide analyseerde 54.344 monsters van 47 soorten groenten en fruit en detecteerde 264 verschillende pesticiden. Pesticiden werden aangetroffen in 96% van alle Dirty Dozen-monsters, met gemiddeld vier of meer soorten per product.
De 12 meest vervuilde producten:
- Spinazie
- Boerenkool, collard (snijkool of bladkool)- & mosterdblaadjes
- Aardbeien
- Druiven
- Nectarines
- Perziken
- Kersen
- Appels
- Bramen
- Peren
- Aardappelen
- Blauwe bessen
- Vlak buiten de lijst maar hoog in toxiciteit: paprika en groene bonen.
Waarom staan deze producten bovenaan? Dunne of eetbare schillen, hoge plaagdruk en het gebruik van systemische pesticiden die worden opgenomen in het plantenweefsel en dus niet afgewassen kunnen worden.
De nieuwe alarmbel: PFAS in je eten
Voor het eerst belicht de 2026-gids PFAS-pesticiden specifiek. Het meest aangetroffen pesticide was fludioxonyl, een PFAS-schimmelbestrijder. Drie van de tien meest gevonden pesticiden voldoen aan de definitie van PFAS, ook wel "forever chemicals" genoemd.
PFAS breken nauwelijks af. In je lichaam hopen ze zich op. Ze zijn in verband gebracht met kanker, schildklieraandoeningen, verminderde vruchtbaarheid, leverschade en hormoonverstoring.
Voor mensen die al klachten hebben op het gebied van hormonen, energie of darmen is dit extra relevant, dit soort stoffen werkt subtiel maar cumulatief.
Wat koop je in de Nederlandse supermarkt?
De EWG-lijst is Amerikaans, maar onze producten komen grotendeels uit dezelfde landen. PAN-Nederland publiceert de PesticidenEetwijzer, gebaseerd op NVWA-metingen in Nederlandse supermarkten.
Meest vervuild in Nederland (NVWA-data 2022–2024)
Groenten en het gemiddeld aantal soorten pesticiden:
- Paprika 2,1
- Spinazie 2,0
- Paksoi 2,0
- Kropsla 1,8
Fruit en het gemiddeld aantal soorten pesticiden:
- Citrusfruit 4,4
- Aardbeien 4,4
- Druiven 3,6
- Kersen 3,5
Het gemiddelde aantal aangetroffen resten op groente en fruit steeg met 7% naar 1,8 soorten, en het gemiddelde gehalte residuen nam met 15% toe.
Schoonste producten in Nederlandse supermarkten
- Asperges (NVWA vond géén pesticiden)
- Kiwi
- Watermeloen
- Ananas
- Bloemkool.
De Clean Fifteen 2026: veilig conventioneel kopen
Bijna 60% van de Clean Fifteen-monsters had geen detecteerbare pesticidenresten. Ananas, zoete maïs en avocado's staan bovenaan.
Veilig om conventioneel te kopen
- Ananas
- Zoete maïs
- Avocado's
- Papaja
- Uien
- Diepvrieserwten
- Asperges
- Kool
- Bloemkool
- Watermeloen
- Mango's
- Bananen
- Wortelen
- Champignons
- Kiwi
Biologisch: maakt het écht uit?
Ja. Bij biologisch fruit worden gemiddeld 0,2 residuen per monster gevonden tegenover 2,8 bij conventioneel fruit. Bij groenten is het verschil vergelijkbaar: 0,1 tegenover 1,4. Dat is geen klein verschil, dat is tot 14 keer zo veel.
Kun je niet alles biologisch kopen? Kies dan in ieder geval voor biologisch bij de Dirty Dozen. De Clean Fifteen kun je gerust conventioneel kopen.
Wat pesticiden met je lichaam doen en waarom dit meer is dan een lijstje
Pesticiden zijn niet alleen een probleem als je er veel van binnenkrijgt. Het gaat ook om het cocktaileffect: de combinatie van meerdere stoffen tegelijk, iets wat bij de wettelijke toelating van pesticiden nog steeds niet wordt meegewogen. PAN-NL wijst er nadrukkelijk op dat bij de toelating van pesticiden geen rekening wordt gehouden met hoe schadelijk een combinatie van verschillende soorten pesticiden is.
Vanuit mijn werk als orthomoleculair en kPNI-therapeut zie ik dit dagelijks terug. Cliënten met vermoeidheid, darmproblemen of hormonale klachten hebben vaak een verhoogde gevoeligheid voor toxische belasting. Hun lever heeft al moeite met ontgiften. Hormoonverstorende stoffen gooien extra olie op het vuur.
Voeding aanpassen is dan niet een kwestie van een dieet volgen het is een directe ingreep in je biochemie.
Praktische tips voor morgen in de supermarkt
- Koop biologisch voor producten uit de Dirty Dozen, zeker aardbeien, spinazie, druiven en paprika
- Kies conventioneel voor de Clean Fifteen, dat scheelt geld zonder extra risico
- Wassen helpt gedeeltelijk, maar systemische pesticiden en PFAS blijven in het weefsel zitten
- Let op herkomst: producten uit Nederland bevatten gemiddeld minder pesticiden dan uit Marokko, Spanje of Portugal
- Diepvries is een goed alternatief, vaak vroeger geoogst en met minder bespuiting
- Overweeg een AquaPure Pesticiden Reiniger, 99% minder pesticiden. Natuurlijk en effectief
Wil jij weten wat dit voor jóuw lichaam betekent?
Een lijstje in je achterhoofd houden is een goed begin. Maar als je al last hebt van vermoeidheid, een opgeblazen gevoel, hormoonschommelingen of gewoon het idee dat je lichaam harder moet werken dan het zou moeten, dan is voeding slechts één stukje van een groter puzzel.
In mijn praktijk kijk ik wat er bij jou specifiek speelt: welke belasting jouw lichaam draagt, wat het nodig heeft om zichzelf te herstellen, en hoe voeding, leefstijl en suppletie daarin samenwerken.
👉 Start met jouw Persoonlijke GezondGeluk analyse & plan of
Plan je telefonische kennismaking